12-06-2008 - Scholen en schoolomgevingen moeten veilig zijn. Dat zijn de terechte verwachtingen van ouders, leerkrachten, leerlingen, schooldirecties en het stadsbestuur. Het is ook de ambitie van de scholen, de stad, de politie en het parket om daar samen aan te werken. De bestaande samenwerkingsverbanden (protocolovereenkomsten, School aan de Beurt, het coachings- en opvangnetwerk, doelgroepregie, ...) bewijzen hun nut. De problematiek van wapens en wapenbezit op school verdient een aparte aanpak, complementair aan de gekende samenwerkingen. Recente incidenten - niet alleen in Antwerpen overigens -  zetten de stad en de onderwijswereld aan om na te denken over een concreet actieplan.  

Met een gerichte aanpak rond wapenbezit in en rond scholen willen het stadsbestuur en de scholen concreet verder werken aan het veilig houden of maken van scholen en schoolomgevingen. Het stadsbestuur en de onderwijsraad maken concrete afspraken over de registratie en het schoolreglement. Netoverschrijdend werken ook alle Antwerpse scholen mee aan een unieke, uniforme aanpak wapens op school.

Registratie

Er bestaat vandaag de dag geen cijfermateriaal over wapenbezit op school. Meten is echter weten. Om zicht te krijgen op de omvang van de problematiek zal het centraal meldpunt risicojongeren een registratieformulier ontwikkelen.  Een correcte halfjaarlijkse registratie biedt cijfermateriaal om het plan van aanpak uit te werken. De problematiek kan ook opgevolgd en geëvalueerd worden.  

Clausule schoolreglement - betrokkenheid ouders

Een clausule in de reglementen van alle Antwerpse scholen vergemakkelijkt het maken van afspraken met stedelijke en niet-stedelijke partners en vermijdt stigmatisering.  Via het ondertekenen van het schoolreglement onderschrijven de ouders de visie van de school. Hoewel het strikt juridisch niet noodzakelijk is om een clausule in een schoolreglement of reglement inwendige orde op te nemen, maakt het voor de ouders de aanpak van de school m.b.t. wapenbezit in en rond de school transparant. 

Eén brede en gefaseerde aanpak voor alle Antwerpse scholen

De stad biedt, samen met politie en in overleg met het parket, een plan van aanpak aan waarbij voor bepaalde situaties alle scholen kunnen rekenen op een professionele reactie en ondersteuning van de verschillende diensten. Ook voor de politie is een transparante aanpak noodzakelijk: afspraken hierover met alle scholen verhogen een professionele interventie.  Eén plan van aanpak voor alle scholen biedt houvast om gefaseerd en gedifferentieerd, op maat van de school, om te gaan met wapenbezit bij jongeren. Er wordt zowel een individuele als een collectieve aanpak voorzien.   Zowel het effectieve wapenbezit als het vermoeden van wapens op school verdienen de nodige, specifieke aandacht.  We onderscheiden 4 mogelijke situaties:  

1. Bij vermoeden van individueel wapenbezitDe leerling in kwestie apart nemen en bevragen.

• bij bevestiging
  - wapen vragen en bewaren
  - ouders verwittigen
  - politie / jeugdparket verwittigen
  - op halfjaarlijks registratieformulier vermelden
• bij ontkenning
  - directie vraagt visuele controle: zakken, boekentas, kastje
  - wapen wordt gevonden - politie / jeugdparket verwittigen
  - politie komt ter plaatse en fouilleert
  - bij bezit altijd het registratieformulier in/aanvullen

2. Bij vermoeden van wapenbezit in (klas)groepenPolitie op de hoogte brengen. In overleg met de school en parket kan een collectieve controle georganiseerd worden: - de politie controleert een klas of klassengroep op wapenbezit - steeds discreet- eerst mogelijkheid tot anonieme inzameling of afgifte - veiligheidsfouillering - pedagogische omkadering

 3. Bij vertoon van een wapen zonder dreiging- wapen vragen en bewaren - ouders verwittigen - politie / jeugdparket verwittigen- bij weigering: ouders én politie verwittigen 

4. Bij bedreiging met een wapenDe-escaleren van de agressie:- hulp vragen aan collega's / wegsturen van de omstaanders- bij reëel gevaar : onmiddellijk de politie laten waarschuwen- inpraten op de agressor (jezelf en anderen hierbij niet in gevaar brengen)- oorzaak van de agressie verwijderen- vragen om het wapen af te geven- ouders verwittigen- politie / jeugdparket verwittigen- aandacht voor begeleiding van slachtoffer(s) en toeschouwers/ medeleerlingen  

Partners

De verschillende onderwijsnetten, de onderwijsraad, de individuele scholen, de stad, politie en parket zijn partners in het uitwerken en opvolgen van deze gerichte aanpak.  Veilige scholen en schoolomgevingen zijn de doelstellingen. Een engagement van het hoger onderwijs met betrekking tot deze aanpak zou een significante stap zijn om de veiligheid in en rond scholen te waarborgen. Deze eenvormige aanpak kan ook andere politiezones in de regio Antwerpen inspireren.