De huidige analyse brengt in kaart waar deze afstemming momenteel ontbreekt: vaak voldoen de competenties van afgestudeerden niet aan de verwachtingen van het bedrijfsleven en geraken jobs niet ingevuld. Zo kent Antwerpen als dé shoppingstad van Vlaanderen meer dan 670 openstaande vacatures in de verkoop, terwijl de studierichtingen kantoor en verkoop toch erg veel leerlingen hebben. Dat is maar één van de vaststelling uit de vraag- en aanbodanalyse van de sector handel.

Ook in andere voor Antwerpen belangrijke sectoren worden momenteel gelijkaardige initiatieven ontwikkeld.

Er wordt veel gepraat over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.  Het is dan ook een doelbewuste keuze geweest om dat hoog op de agenda te plaatsen. Het is jammer dat het kwaliteitsvol onderwijs in onze stad, te weinig afgestemd is op de vraag op onze arbeidsmarkt. De intensieve samenwerking tussen onderwijs en werkgevers in de sectorale netwerken moet bijdragen tot een reële versterking van de Antwerpse economie. De sectorfoto's tonen de opportuniteiten.

Samenwerkingsakkoord stad - VDAB

Een eerste stap werd in 2008 gezet toen stad en VDAB een samenwerkingsakkoord afsloten. Daarbij werd afgesproken om samen sectorale netwerken uit te bouwen voor de grote economische sectoren in Antwerpen: tertiair/handel, bouw, logistiek, industrie, horeca en creatieve industrie. Elk netwerk stelt een sector -en competentiefoto op met enerzijds betrouwbare cijfers rond de lokale werkgelegenheid en onderwijs, anderzijds met competentieanalyses van een aantal beroepen uit de sector. Aan de hand van deze foto's stelt iedere netwerk actieplannen op.

Sector en competentiefoto voor administratieve en commerciële beroepen

Vandaag stelde het sectorale netwerk tertiair de sector-en competentiefoto administratieve en commerciële beroepen voor. Het gaat om bediendefuncties in de logistiek, metaal, chemie, handel en distributie en ANPCB218.  Met 106 000 arbeidsplaatsen is de tertiaire sector cruciaal voor Antwerpen.   Ondanks de economische crisis blijft deze sector trouwens aanwerven. We evolueren dan ook steeds meer naar een diensteneconomie. De groeikracht van de sector zal mee bepaald worden door de human resources die we in Antwerpen kunnen aanboren.  Als kantoorstad en shoppingstad is het cruciaal dat ons onderwijs de mensen met de juiste competenties kan afleveren.

Mismatch tussen verwachte en aageboden competenties

Een online competentie-bevraging (op basis van de beroepspecifieke competentieprofielen die binnen de Sociaaleconomische Raad van Vlaanderen opgesteld zijn) werd ingevuld door een 320-tal bedrijven uit de Antwerpse regio. Uit het resultaat blijken duidelijk de aandachtspunten voor een optimale invulling van bediende vacatures. Te hoge loonsverwachtingen, te weinig beroepsspecifieke competenties en onvoldoende flexibiliteit zijn de meest gehoorde verzuchtingen bij de werkgevers. Wanneer men peilt naar de te versterken competenties scoren kennis van het Frans, klantgerichtheid en commerciële gesprekken kunnen voeren het hoogst. Wanneer bij aanwerving het opleidingsniveau geen rol speelt, worden ervaring, attitude en motivatie en talenkennis aangebracht als voornaamste alternatieve selectiecriteria.

Anticiperend vraaggericht arbeidsmarktbeleid

Er bestaat duidelijk een mismatch tussen verwachte en aangeboden competenties. In plaats van elkaar dat te verwijten, is het belangrijk dat onderwijs en arbeidsmarkt elkaar helpen.

De studierichting verkoop levert bijvoorbeeld niet de competenties af die het bedrijfsleven verwacht. Vooral op talenkennis scoren onze leerlingen laag. Dat is toch wel een probleem als we ons internationaal willen profileren als shoppingstad.  Tegelijk geraken - ondanks de overvolle klassen kantoor en verkoop - de vacatures niet ingevuld. De Antwerpse onderwijswereld is bereid om de studierichting te heroriënteren. Ik zal daarover overleggen met de onderwijsminister om daarvoor de nodige beleidsruimte te geven.

Daarnaast willen de Antwerpse onderwijspartners meer inzetten op goede studie-en beroepskeuze. Ook in het secundair onderwijs zouden volgens de netoverschrijdende onderwijsraad het werkplekleren of stages moeten ingebed worden. Ze hopen dat de hervormingsplannen voor het secundair onderwijs hier rekening mee houden.

Ook op het vlak van beroepsgerichte competenties kan het beter. Maatregelen zoals IBO (individueel beroepsopleiding)- leren op de werkvloer- worden door de sector nog onderbenut. Vanuit de sector geeft men ook aan rekening te zullen houden met de huidige bevindingen voor de aanpassing van de opleidingen die men voorziet voor mensen die al in de sector aan de slag zijn.