Antwerpen heeft met de meer dan driehonderd onderwijsinstellingen op zijn grondgebied een lange traditie van netoverschrijdende samenwerking en overleg. Een belangrijk orgaan in dat overleg is het vast bureau van de Onderwijsraad Antwerpen, waarin de vier grote aanbieders van leerplichtonderwijs in Antwerpen vertegenwoordigd zijn.

Op initiatief van schepen Voorhamme kwamen de leden van het vast bureau samen om zich over de spijtige escalatie in het hoofddoekdebat te beraden en te voorkomen dat het onderwijsgebeuren in de stad Antwerpen verder ontwricht zou worden

De vier partners delen in essentie een gelijkaardige visie, ondanks de erg verschillende pedagogische inkleuring eigen aan elk net. Ze is ingegeven door de specifieke Antwerpse context en wordt door alle lokale vertegenwoordigers van het vrij katholiek onderwijs, het stedelijk onderwijs, het GO! onderwijs van de Vlaamse gemeenschap en het provinciaal onderwijs onderschreven en kan in volgende krachtlijnen gevat worden:.

-         De leden stellen vast dat in Antwerpen jonge moslima’s in toenemende mate een hoofddoek wensen te dragen als publieke uiting van hun religieuze overtuiging en begrijpen dat dit ook voor schoolgaande leerplichtige moslimmeisjes een bewuste eigen keuze kan zijn.

-         Alle onderwijsverstrekkers wensen verder samen te werken teneinde alle Antwerpenaren optimale ontwikkelingsmogelijkheden en kwaliteitsvol onderwijs te bieden, weliswaar elk net vanuit het eigen pedagogisch project.

-         We staan erop dat de grondwettelijke vrijheid van onderwijs wordt gerespecteerd die erin voorziet dat scholen hun eigen pedagogisch project moeten kunnen realiseren. Het dragen van een hoofddoek mag geen criterium zijn voor schoolkeuze.

-         Het spreekt voor zich dat opvoeden in dat eigen pedagogisch project op school enkel goed kan verlopen als er vertrouwen is tussen ouders, schoolteam en leerling.

-         Dit vergt een bewuste en doordachte keuze van de ouders van leerplichtige leerlingen  en ook van de meerderjarige leerlingen voor dat pedagogisch project en duidelijke stellingnamen van scholen om misverstanden te vermijden. Ondermeer het schoolreglement dat deze wederzijdse engagementen verwoordt, is daar een instrument toe.

-         Vanuit dit uitgangspunt wordt de school en de klas als het ware het verlengstuk van de opvoedings- en de thuissituatie van de leerling waar hij of  zij in een veilige en vertrouwde omgeving zichzelf mag zijn en alle kansen moet krijgen om uit te groeien tot een gelukkige en verantwoordelijke volwassene. De school is dus én leer – én leefomgeving.

-         We stellen vast dat de hoofddoek in de veiligheid en de vertrouwdheid van de thuissituatie niet gedragen wordt. Het is enkel buitenshuis en als vreemden op bezoek komen dat de hoofddoek omwille van godsdienstige overwegingen eventueel wordt gedragen. Dit respecteren we zondermeer.

-         Maar het moet even duidelijk zijn dat elke school vanuit een harmonieuze samenwerkingsrelatie een voortzetting tracht te zijn van de thuissituatie. Het dragen van de hoofddoek wordt hierop afgetoetst.  

-         We onderschrijven een essentieel basisprincipe van het onderwijs dat het o.a. emancipatorisch in de letterlijke betekenis van het woord moet zijn.

-         Indien zou blijken dat ouders geen school vinden die nauw aansluit bij hun visie op mens en wereldbeeld, ondanks het rijke aanbod dat in Antwerpen te vinden is, blijft de grondwettelijke vrijheid van het inrichten van onderwijs onverminderd bestaan, met respect voor de geldende onderwijswetgeving.

-         Vanuit de zorg voor de leerling en omwille van het belang van een goede start roepen we trouwens alle ouders en leerlingen op om de wet op de leerplicht te respecteren, vooral om zo de leerkansen optimaal te benutten. De regelgeving hieromtrent zal door de scholen, zonder onderscheid gerespecteerd en opgevolgd worden net omwille van het groot belang dat we hieraan hechten. Hierin worden we trouwens vakkundig ondersteund door het centraal meldpunt en de spijbelambtenaar.

-         De vertegenwoordigers van de vier netten engageren zich dat al hun scholen deze visie verder zullen operationaliseren en waar nodig dit volledig zullen invoeren tegen 1 september 2010.

-         We willen, elk vanuit onze eigen invalshoek, maar in grote eensgezindheid er mee voor zorgen dat onze leerlingen graag les krijgen op onze scholen en dat ze er samen met de leerkrachten terecht kunnen met hun vreugdes en verlangens, met hun vragen en verdriet zodat elk uur op onze scholen doorgebracht hen helpt de rest van de dag aan te kunnen, elke dag de rest van de week, elk schooljaar de rest van hun leven.

Dis Van Berckelaer (Vrij Katholiek onderwijs)

Marc Driesen (GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap)

Fried van Doren (Provinciaal onderwijs)

Frank Noten (Stedelijk onderwijs)