Een recente decreetwijzing gaf steden en gemeenten de mogelijkheid om de inschrijvingen anders aan te pakken.  Scholen die dit wensen, krijgen twee jaar tijd om te experimenteren en af te wijken van het huidige inschrijvingsbeleid.   Het is ieder regionaal LOP dat uiteindelijk beslist of hun scholen hiervan gebruik mogen maken.  Als het LOP haar fiat geeft, bepalen scholen zelf of ze er gebruik van maken.  In het LOP basis zitten niet-onderwijspartners zoals ouderverenigingen, armoedeorganisaties, organisaties uit de integratiesector, schoolopbouwwerk etc en de schooldirecties van Antwerpse basisscholen.  Het Antwerpse LOP besliste gisteren echter om niet mee te stappen in het experiment.  Hierdoor zal het inschrijvingsbeleid in Antwerpen hetzelfde blijven als voordien: m.n. in januari krijgen broers en zussen voorrang, in februari kunnen scholen voorrang geven aan GOK of niet-GOK leerlingen en in maart kunnen alle kinderen worden ingeschreven.  Ik vind het dan ook bijzonder jammer dat de meeste Antwerpse directies deze mogelijkheid niet hebben aangegrepen om de huidige tekortkomingen in het inschrijvingssysteem te verbeteren.  De niet-onderwijspartners van het LOP waren wel voorstander. Vooral de minder kansrijke ouders blijven nu in de kou staan. 

Binnen het Antwerps LOP zoekt men al jaren naar een oplossing om dat niemand van hen 100% tevreden is met het huidige inschrijvingssysteem. Bij de start van de inschrijvingen op 1 maart doen er zich telkens ongerijmdheden voor in die scholen die slechts een beperkt aantal plaatsen kunnen aanbieden. Het arbitrair karakter van het huidige systeem  (wie eerst komt, eerst maalt) brengt wachtrijen met zich mee, maar versterkt ook het fenomeen van dubbele inschrijvingen.  Vele ouders wedden op verschillende paarden tegelijk en blokkeren zo plaatsen van andere kinderen.  Bovendien werkt het huidige systeem discriminatie tav kansarme ouders in de hand. 

Ik was voorstander om samen met Gent het inschrijvingsbeleid bij te stellen door  een aanmeldingsperiode in te voeren.   Via een centraal aanmeldingsregister zouden ouders zich rechtstreeks of via de school/intermediairen online kunnen aanmelden.  Het aanmeldingsregister geldt dan als "virtuele wachtplaats".  In dit systeem zouden ouders vijf weken de tijd krijgen om hun intentie tot inschrijving kenbaar te maken.  Ze kunnen dan enkele scholen opgeven waardoor de vrije schoolkeuze gegarandeerd blijft.  Wanneer er tijdens de aanmeldingsperiode te veel kandidaten zouden zijn voor dezelfde school, krijgen de kinderen die het dichtst bij de school wonen voorrang.  Ik wilde via dit systeem ouders die in het huidige situatie niet op één moment (startdag inschrijvingen) in de rij kunnen staan, toch de kans geven zich in te schrijven in een school in de buurt.  Het probleem van dubbele inschrijvingen kon eveneens opgelost worden.  In Gent werd eerder al wel beslist dat alle Gentse scholen in het systeem zullen stappen.

Gevolg is dat het (te) ruwe selectiecriterium "Wie eerst komt, eerst maalt" opnieuw  onrechtvaardigheden met zich zal meebrengen.  De wandelafstand tussen school en thuis is volgens Voorhamme tenminste objectief en sluit aan bij het onderwijsbeleid dat we in Antwerpen voeren.  We zetten namelijk sterk in op brede scholen: dit wil zeggen dat scholen geen eilanden zijn maar ingebed zijn in de buurt.  Scholen zijn plekken waar ouders en buurtbewoners elkaar ontmoeten en waar ook sportieve en culturele activiteiten kunnen plaatsvinden.  Door kleuter-en basisschooltjes buurtgericht te maken, kunnen we ook de ouderparticipatie verhogen.  En dat is absoluut nodig willen we de leerkansen van bepaalde kinderen vergroten. 

Daarbij komt dat we stilaan schaarste ondervinden.  De bevolking verjongt, er zullen dus scholen moeten bijkomen.  Nu zien we bovendien al dat in sommige scholen minder plaatsen zijn dan ouders zouden willen.  In het huidige systeem geeft dat kampeertoestanden.  Bovendien gaat het fenomeen van verdringing verder dan dat: momenteel hebben we helemaal geen zicht op mensen die geen plaats vinden in hun voorkeurschool en op zoek moeten naar een andere school.  Er zijn ook veel ouders die hun kind op verschillende plaatsen inschrijven.  Het probleem van dubbele inschrijvingen zal nu alleen maar toenemen.  Met de beslissing van het LOP is de mogelijkheid om te zoeken naar een rechtvaardiger alternatief ongedaan gemaakt.

Ik kan alleen maar constateren dat, gezien de uitdagingen waar we voor staan, sommige individuele scholen vandaag hun eigen belangen hebben laten primeren boven het algemeen belang van de Antwerpse kinderen.  Ze hebben duidelijk gekozen voor dit arbitrair systeem van fysieke wachtrijen.  Dat zal ook mijn boodschap zijn aan alle ouders die mij  op 1 maart aanspreken over de wantoestanden aan de schoolpoorten.