Als het van het Antwerpse stadsbestuur afhangt, wordt de Cadixwijk op 'tEilandje tussen de dokken een bruisend centrum van creativiteit. De ruimtelijke uitvoeringsplannen om creatieve starters en gevestigde waarden aan te trekken, liggen op de ontwerptafel. Want, zo is het uitgangspunt, de creatieve economie maakt meer kans op succes met een doelgericht stedenbouwkundig beleid.

Barcelona, Amsterdam en Berlijn - steden die als voorbeeld gelden - slagen erin om een hecht netwerk van creatieve activiteit op te bouwen in trendy buurten. De Cadixwijk moet zo'n trendy buurt worden, maar dan één die betaalbaar blijft voor pas afgestudeerde starters.
De wijk heeft dus niet zozeer grote, dure lofts nodig, maar bescheiden en goedkope atelierruimten en een goede mix van woningen, winkels, horeca en kantoren. Er wordt ook gedacht aan sociale woningen.
En aan scholen, want 'een creatieve economie groeit vaak in synergie met opleidingen voor design, creatieve beroepen en industriële richtingen', zegt Robert Voorhamme (SP.A), de Antwerpse schepen van Economie.
De opleidingen zijn al aan een verzamelmanoeuvre bezig op de kunstencampus. Het oude gebouw van het Stedelijk Instituut voor Sierkunsten en Ambachten (Sisa) in de Cadixstraat wordt gerenoveerd en er wordt bijgebouwd, zodat er in de toekomst ook plaats is voor opleidingen die nu nog elders gevestigd zijn, zoals juweelontwerp. Ook de Koninklijke Balletschool komt erbij. Een beetje verderop is de Hogeschoolcampus aan het park Spoor Noord in volle ontwikkeling. De Artesis Hogeschool voor Drama, Dans en Muziek en de Karel de Grote-Hogeschool vinden er elkaar in een fusie. Ook de kunstrichtingen elders in de stad (conservatorium, architectuur...) dragen bij aan de creatieve uitstraling van Antwerpen.
'Als de stad creatief op de kaart staat, trekt dat ook andere innovatieve of creatieve bedrijven en evenementen aan', meent Voorhamme. Zo zou een belangrijk mode-evenement waarop sinds 2007 'de Oscars van de mode' worden uitgereikt (080 Barcelona Fasion) uit Barcelona verhuizen. Volgens ingewijden is het zo goed als zeker dat Antwerpen de nieuwe gaststad wordt.
Hoewel er tot nu toe geen geïntegreerd beleid was, scoort Antwerpen al hoog op de creatieve barometer, zo blijkt uit een studie die door het stadsbestuur bij het consultancybedrijf Buck Consultants werd besteld (zie inzet en grafiek).
'Maar we hebben ook een grote handicap voor verdere creatieve groei: alles is hier veel te gesegmenteerd, de stadsdiensten werken te veel naast elkaar. We hebben nu de kans om daar snel iets aan te veranderen.' Het culturele, economische, ruimtelijke en onderwijsbeleid moeten samen ingezet worden in een geïntegreerd, stimulerend beleid. Daarom stelt Antwerpen alvast een 'accountmanager' aan. Die moet de wisselwerking tussen de betrokken diensten en bedrijven coördineren en hij wordt het aanspreekpunt voor geïnteresseerden die op zoek zijn naar een geschikte locatie of tips over subsidies.
De reconversie van de Cadixwijk, waar veel versleten panden staan en ruimte is voor nieuwe, wil de stad niet helemaal zelf uitvoeren. Via ruimtelijke planning en bouwvoorschriften wil ze de ontwikkeling sturen zodat de wijk aantrekkelijk wordt voor de creatieve doelgroep, met voldoende kleine eenheden voor jonge, startende ondernemers.
'In de creatieve economie is netwerken heel belangrijk', legt Voorhamme uit. 'De bedrijven vragen er zelf naar: ze willen contact met elkaar zodat ze kunnen samenwerken en ideeën uitwisselen. Het helpt als ze zich in dezelfde buurt kunnen vestigen. Die aanpak vanuit de ruimtelijke ordening is nieuw voor ons.'
Behalve aan kleine volumes zal de wijk ook plaatsbieden aan hoogbouw met kantoren. Zo wordt het oude gebouw van de douaneadministratie, die binnenkort verhuist, herontwikkeld. Ook op het schiereiland aan het Houtdok is een torengebouw gepland, tot honderd meter hoog.
Tegen het najaar wil Voorhamme een programmanota en een financieel meerjarenplan klaar hebben.
Het stadsbestuur heeft voor zijn creativiteitsplannen ook zijn oog laten vallen op Nieuw-Zurenborg, een voormalige gassite met een grote remise van De Lijn die binnenkort verhuist. 'Het gebied tussen de wijk Zurenborg - die veel creatief talent herbergt - en de Singel en vlakbij de Plantin en Moretuslei heeft een uitzonderlijk interessante ligging met veel potentieel. We willen er verdere bewoning en ondernemingsbedrijvigheid uitbouwen.'

(uit: De Standaard - 23 mei 2009)