Het stedelijk onderwijs in Antwerpen heeft de komendetien jaar minstens 489 miljoen euro nodig om elk kind een plek op school te kunnengeven. Dat blijkt uit een masterplan voor een forse uitbreiding van descholencapaciteit. 

Het capaciteitstekort in de Antwerpse scholen kwam vorig jaar met het nieuwe elektronische aanmeldingssysteem plots bovendrijven. Er was een ultieme inspanning nodig om te vermijden dat kinderen uit de boot vielen. In een klein half jaar tijd werden zo'n 1.800 extra plaatsen gecreëerd. "Allemaal kunstgrepen", zegt onderwijsschepen Robert Voorhamme (sp.a). "Stoelen bijzetten, of leegstaande lokalen omtoveren tot klassen."

DOOR JEROEN VERELST

Ondanks de 1.800 plaatsen die er vorig jaar bijkwamen en de duizend extra plaatsen die dit schooljaar nog eens geruisloos werden gecreëerd, was er bij de aanmeldingsronde voor volgend jaar opnieuw een tekort. Vierhonderdvijftig instappers en kleuters konden niet terecht in een van de vijf voorkeurscholen van hun ouders. Die moeten hopen dat ouders die hun kinderen hebben aangemeld hun kroost uiteindelijk toch niet inschrijven. Of dat de stad toch nog extra plaatsen opdiept.

Om de omvang van het tekort in kaart te brengen stelde het stedelijk onderwijs een masterplan op. Dat geeft aan dat de noden gigantisch zijn. Volgens de meest optimistische bevolkingsprognoses zijn er in Antwerpen tegen 2025 ruim 31.000 extra plaatsen nodig. Met het aandeel dat het stedelijk onderwijs nu heeft in Antwerpen zijn daar alleen al een kleine tienduizend plaatsen nodig. Minstens.

Twintig nieuwe scholen

De schooldirecties zochten samen met de stad uit waar er mogelijkheden zijn om extra plaatsen te creëren. Niet eenvoudig, want de toestand van het schoolpatrimonium is volgens het masterplan ronduit dramatisch. Voor een deel van de bestaande scholen wenkt onvermijdelijk de sloophamer. Er moet dus vooral gebouwd worden: om de bestaande capaciteit te vervangen én om ze met duizenden plaatsen op te krikken. In het masterplan is een twintigtal nieuwe scholen voorzien, dertig andere worden uitgebreid. Een dure operatie: in 10 jaar tijd is 489 miljoen euro nodig om het capaciteitstekort in het stedelijk onderwijs op te lossen. "En dan vullen we nog niet alle tekorten in", geeft Voorhamme toe. "Maar we vinden voorlopig niet nog meer ruimte in de stad."

Met de huidige budgetten de subsidie van de stad en de Vlaamse subsidie van het agentschap voor scholenbouw komt het stedelijk onderwijs tegen 2020 aan 225 miljoen euro. Niet eens de helft van het benodigde bedrag. "Als we willen garanderen dat elk kind in Antwerpen naar school kan, moeten de investeringen geweldig opgedreven worden", zegt Voorhamme. "Dat half miljard euro is alleen nog maar het absolute minimumbedrag dat het stedelijk onderwijs nodig heeft, ook voor de scholen uit het vrij onderwijs en het gemeenschapsonderwijs zijn gigantische bedragen nodig."

Voorhamme toont zich bijzonder misnoegd over de passieve houding van de Vlaamse regering. "Met heel wat kunst- en vliegwerk hebben we vorig jaar een catastrofe kunnen vermijden. Maar ondertussen hebben ze in Vlaanderen zelfs geen begin gemaakt van structurele maatregelen. Nochtans tonen de cijfers in het masterplan aan dat niet alleen de stad, maar ook Vlaanderen de komende jaren veel meer geld moet vrijmaken voor scholenbouw. Dan moeten onvermijdelijk andere uitgaven sneuvelen, maar die keuze durft niemand maken."

Voorhamme stelt voor om Antwerpen volledig bevoegd te maken voor de schoolinfrastructuur op zijn grondgebied. Voor alle netten, niet alleen voor de scholen van het stedelijk onderwijs. "Ik besef dat dat een revolutie betekent, maar het zou gewoon beter werken."

De Morgen, 1 april 2011 door Jeroen Verelst