Op zondag 22 januari mocht ik voor sp.a Kiel de nieuwe Kielenaar van't jaar, Rina Kimzeke, in de bloemetjes zetten. Rina is de dochter van gerespecteerd directeur van het Stedelijk Onderwijs Piet Kimzeke, weduwenaar, moeder van 3 kinderen, maar vooral bekend voor haar engagement voor haar Kiel. Samen met haar echtgenoot Jan Van Breedam organiseerde ze heel wat buurtfeesten en betekenden ze heel wat voor het structuurplan Kiel. Heel wat hedendaagse realisatie op het Kiel komen voort uit dat plan.  

De laatste jaren heeft Rina veel tijd gestoken in de ziekte en het overlijden van haar echtgenoot. Zo heeft ze een verjaardagskalender samengesteld waarvan de opbrengst naar Kom op tegen Kanker gaat. Rina heeft met deze kalenderactie ‘de jannekes' bijna €5000 ingezameld. Kalenders zijn nog steeds beschikbaar en kunnen besteld worden via http://jan.van-breedam.be/Vaarwel_Jan/Kalenderactie.html

 Vorig jaar werd Rina haar straat dankzij Opsinjoren, een ‘cultuurstraat'. Het raamconcert met operazangeres Karen Vermeiren was haar initiatief en was een schot in de roos.   De buurt kon dit initiatief erg waarderen. Rina heeft deze erkenning meer dan verdiend!

Naast de nieuwe Kielenaar van't jaar eerde sp.a Kiel haar trouwe partijleden met een gouden speld en toasten ze samen met burgemeester Patrick Janssens op het nieuwe jaar.

Vele nieuwe winkelcentra, die op til staan, noemen zich de zogenaamde fun-shoppingcentra. Een plek waar zowel de fun- als run-shopper zijn gading vindt.

Toch zie ik weinig verschil met de grote projecten die de laatste decennia als paddenstoelen uit de grond verrezen. Het gaat steeds om grote vloeren die zich doorgaans in de periferie bevinden, waar mobiliteit steevast een knelpunt is en waar ruimtelijk-architecturaal ook niet al te hoge scores behaald worden.

Trendonderzoek wijst echter uit dat een groot aandeel van de Belgische bevolking graag buurtwinkels opzoekt omwille van het kleinschalige en gezellige karakter. Mensen willen een persoonlijke aanpak. Daarom is het onbegrijpelijk waarom investeerders, ontwikkelaars en vele lokale besturen blijven geloven in mega shoppingcentra waar wanhopige pogingen om gezelligheid te creëren worden ondernomen.  

In een stad zoals Antwerpen is er voor elk soort shopper een plaats. De beleving wordt door alle ondernemers samen gecreëerd, zonder ze op te leggen. De combinaties in het aanbod: van grote retailers en van kleine zelfstandigen, zowel de mainstream als de exclusieve design, de combinatie shoppen en horeca, overgoten door een culturele omgeving maakt onze stad aantrekkelijk bij shoppers. En daar is niet artificieels aan.

Vorige week was ik uitgenodigd door minister Muyters op een "Lunchcauserie" over de "Vlaamse arbeidsmarkt in een lokaal perspectief." Volgens Wikipedia is een causerie een manier om op luchtige wijze een onderwerp te bespreken.

Het onderwerp waarover gedebateerd werd, is evenwel geen luchtig onderwerp. Immers in schril contrast met de Vlaamse arbeidsmarkt, kampen we in Antwerpen al jaren met een torenhoge werkloosheid (in Antwerpen 14.13% tov 6.35% in Vlaanderen) en toch blijven er een heleboel vacatures openstaan. De beruchte arbeidsmarktparadox: zowel voor werkzoekenden als voor de betrokken bedrijven met openstaande vacatures is dit een onhoudbare situatie.

Sinds lang zijn wij in Antwerpen (samen met onze collega's van Gent) voorstander van een sterk doorgevoerde subsidiariteit inzake werkgelegenheidsbeleid.  ((http://www.robertvoorhamme.be/2008/stedelijk-werkgelegenheidsbeleid-moet-op-vlaamse-agenda.html). Deze vraag werd in sommige kringen afgedaan als Antwerps chauvinisme ("Waarom moet het voor Antwerpen altijd anders?") maar vorige week werden we in ons pleidooi gesterkt door twee recente studies (van IDEA en de gerenommeerde OESO) die beiden aantoonden dat meer lokale autonomie niet alleen wenselijk maar vooral noodzakelijk zal zijn als men de uitdagingen van de toekomstige arbeidsmarkt efficiënt en effectief wil aanpakken.

Samen met VDAB en alle andere lokale partners betrokken binnen onze sectorale netwerken, staan we klaar om de uitdaging aan te gaan (per sector proberen we onderwijs en arbeidsmarkt op elkaar af te stemmen). Bovendien vragen we geen carte blanche of een blanco cheque van Vlaanderen, maar wel meer ruimte voor de lokale arbeidsmarktspelers (en dus ook voor onderwijs) op een speelveld dat door Vlaanderen wordt bepaald. Op dit moment vragen we Vlaanderen zelfs geen extra middelen (wat uiteraard wel mag maar niet realistisch is binnen de huidige budgettaire grenzen ) maar vooral een beleid dat rekening houdt met de specifieke grootstedelijke problematiek van een grootstad zoals Antwerpen.

Een sluitend maatpak voor Antwerpen dus,  want we zijn ervan overtuigd dat we met de huidige middelen effectiever en efficiënter kunnen werken en zo meer maatwerk kunnen leveren. Maatwerk voor werkzoekenden, maar zeker ook maatwerk voor ondernemers.  Nieuwe creatieve concepten inzake opleidingen en begeleiding zullen hierbij nodig zijn om de immense uitdaging op onze arbeidsmarkt aan te gaan, maar samen met de andere lokale partners zijn we sterk voor werk, daar willen we ons toe engageren.  

De versnippering van de studierichtingen in het secundair onderwijs wordt de laatste dagen opnieuw aangeklaagd. Terecht: er is  nu een wildgroei aan studierichtingen.  Bovendien leiden die vaak tot weinig jobperspectief.  In afwachting van de hervormingen van het secundair onderwijs, werd een algemene programmatiestop ingevoerd.   Maar dat is geen oplossing, integendeel. Ondertussen blijven jongeren uitstromen uit richtingen die hen rechtstreeks naar de werkloosheid leiden.   Nochtans heeft de Antwerpse arbeidsmarkt nood aan specifieke technische opleidingen om vacatures ingevuld te krijgen. Het Antwerpse onderwijs en bedrijfsleven staat klaar.  Laat ons nieuwe richtingen introduceren door de verouderde af te schaffen. Dat kan echt  niet wachten tot 2014.

Meer lokale beleidsruimte nodig
In de toelichting van het voorontwerp van het nieuwe decreet over het flankerend onderwijsbeleid, zegt de Vlaamse regering nu al zelf dat de lokale overheden zich vaak gefnuikt weten door de plan- en verantwoordingslast die gepaard gaat met heel wat Vlaamse maatregelen. Vlaanderen erkent vaak met subsidies in de ene hand de noodzakelijkheid van lokale beleidsontwikkeling, terwijl het met de andere hand de lokale overheden bij de invulling van dat beleid belemmert met allerlei verplichtingen. Ik denk dat de huidige Vlaamse beleidsploeg de juiste weg volgt door meer ruimte te geven voor de lokale invulling. In het diverse Vlaanderen staat veralgemeend beleid vaak gelijk aan non-beleid.

Dat blijkt ook in verband met het debat over de proliferatie van studierichtingen. (link artikel DS = http://destandaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=ED3INFDG&word=studierichtingen ).

Als we het Vlaamse onderwijslandschap bekijken, valt er zeker iets te zeggen voor een absolute rem op de voortdurende specialisatie van de richtingen in het secundair onderwijs. Meer nog, we moeten voor mijn part voorafgaand aan de uitrol van de langverwachte hervorming van het secundair onderwijs, een aantal richtingen samenvoegen. Zelfs afschaffen en inhoudelijk heroriënteren. De richtingen binnen het BSO Kantoor en Handel bieden bijvoorbeeld zo weinig arbeidsmarktperspectief aan de jongeren die er in verzeild geraakten, dat we ze onmiddellijk een nieuwe invulling moeten geven.

Binnen de Antwerpse sectorale netwerken, waarin werkgevers en onderwijsverstrekkers samen nadenken over de toekomst, werden hierover reeds heel concrete voorstellen ontwikkeld zoals de heroriëntering van de beroepsrichtingen in de tertiaire sector.  Een ander voorbeeld is de opleiding tandartsassistent. Er staan voldoende scholieren klaar met de nodige vooropleiding. Er is een enorme nood aan meer capaciteit binnen de Antwerpse tandartspraktijken (zoals iedereen weet met acute tandpijn in 't Stad). Maar de programmatiestop die voor heel Vlaanderen geldt (en zijn oorsprong vooral vindt in landelijker gebied), maakt het voor de onderwijsverstrekkers in de stad bijzonder moeilijk om opleidingen aan te bieden die daadwerkelijk iets doen aan de mismatch tussen de vacatures en de werkzoekenden in onze stad. Hetzelfde gaat op voor nogal wat voorstellen van de Antwerpse sectoren, voor het secundair onderwijs en de specialiserende en professioneel toegespitste opleidingen binnen het zogenaamde SeNSe en HBO: dispatcher internationale handel, douanedeclarant, ploegbaas schilder, medewerker grafische media, binnenvaartkapitein, ... Allemaal zijn het opleidingen waarvoor er leergierige, gemotiveerde studenten klaar staan en waar voldoende plekken op de arbeidsmarkt aan gekoppeld kunnen worden.

De ervaring toont aan dat goede ideeën groeien van onderuit, binnen netwerken van mensen die geworteld zijn in de dagdagelijks en vaak regionaal gedetermineerde realiteit. Maar alleen als daar ruimte voor wordt gemaakt. Tegelijk is het verbeteren van de relevantie van de studierichtingen in het Antwerpse secundair onderwijs een urgente zaak. Een blik op de cijfers van de jongerenwerkloosheid in de stad én de inspanningen die geleverd worden door stad en VDAB om jongeren die ongekwalificeerd het leerplichtonderwijs verlieten alsnog naar een job te leiden, is overtuigend genoeg. Ik hoop dan ook dat Vlaanderen snel toestaat dat we - op eigen verantwoordelijkheid en binnen vooropgestelde effectiviteitsdoelstellingen, zonder meer - het onderwijsaanbod in onze stad stroomlijnen en vernieuwen.